Kabinet wil snel een Nederlandse clouddienst

Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

Het kabinet gaat versneld de mogelijkheden verkennen van een Nederlandse clouddienst voor publieke en private vitale processen. Dat staat in een notitie die minister Opstelten en staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie en minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties namens het kabinet aan de Eerste en Tweede Kamer hebben gezonden.

De verwachting is dat in 2020 bijna 40 procent van de informatie in de digitale wereld ergens op zijn reis van producent naar ontvanger zal zijn opgeslagen of verwerkt in de cloud.

Het kabinet zet zich volgens eigen zeggen in voor een veilig digitaal domein waarin de kansen van digitalisering worden benut, dreigingen het hoofd worden geboden en fundamentele rechten en de internetvrijheid zo optimaal mogelijk worden beschermd.

In de notitie gaat het kabinet in op de invloed van allerlei technologische ontwikkelingen op de veiligheid en vrijheid, in het bijzonder de privacy. Het kabinet constateert dat de voortschrijdende digitalisering van de samenleving gevolgen heeft voor de economie, de veiligheid en de persoonlijke levenssfeer. Gelet op die ontwikkelingen staat het kabinet in de eerste plaats stil bij de rol die de overheid moet spelen bij de bescherming van persoonsgegevens tegen schendingen door anderen.

Big data

Ict vormt volgens het kabinet een belangrijk onderdeel van het probleem, maar biedt ook een onderdeel van de oplossing. Datzelfde samenstel van systemen waarin mensen, apparaten, software, organisatie en instituties verbonden zijn, legt zonder enige moeite vast wat er van seconde tot seconde gebeurt. Social network sites, search engines, cloud computing, sensor networks, cctv-camera’s, mobile computing, You Tube downloads and uploads, twitterberichten, betalingsverkeer, verkeersbewegingen en mobiele telefoongesprekken leveren steeds grotere datavolumes.

De hoeveelheid data in de wereld die per maand wordt gegenereerd, beslaat een stapel cd-rom’s (wie gebruikt die überhaupt nog?, red.) tot aan de maan en terug. Dit is de eeuw van big data. Veel van deze informatie heeft op de een of andere manier betrekking op personen en hun gedrag.

Overheidsdiensten beschikken over steeds meer en gevarieerdere soorten data van deze aard om de veiligheid te dienen. Verdere verbeteringen in het optreden van deze diensten kunnen volgens het kabinet alleen tot stand worden gebracht als we persoonsgegevens kunnen gebruiken zonder de belangen die onder de noemer privacy worden gevat, te schaden.

Drones

Concreet wil het kabinet het wederrechtelijk overnemen van gegevens uit een computer strafbaar stellen. Tevens zal het kabinet in 2014 een onderzoek starten naar de vraag of de huidige wettelijke kaders voor het gebruik van camera’s op drones met het oog op de privacy ook voor de toekomst toereikend zijn. De huidige regelgeving is op dit moment toereikend omdat de beeldkwaliteit van camera’s aan drones onvoldoende is voor gezichtsherkenning, maar er wordt rekening mee gehouden dat toekomstige camera’s personen wel herkenbaar in beeld kunnen brengen.

Ook komt het kabinet binnenkort met een wetsvoorstel dat - met de nodige waarborgen voor de privacy - de mogelijkheden zal verruimen voor het gebruik van camerabeelden van particulieren voor ondersteuning van de opsporing.

Naast de politie en de burgemeester maken nationale en lokale (overheids)diensten inmiddels al gebruik van drones. Zij doen dit vooral door commerciële dienstverleners in te huren. Het gaat daarbij onder meer om foto- of videorapportages vanuit de lucht van gebouwen, terreinen of evenementen, inspecties van industriële objecten, windmolens, hoogspanningsmasten, pijpleidingen, luchtobservaties van mensenmassa’s, branddetectie en -monitoren, milieuhandhaving in natuurgebieden, opsporen van drenkelingen, en landmeetkundige diensten voor onder andere gemeenten.

Aangezien de kwaliteitseisen aan drones en hun operators nog in ontwikkeling zijn, wordt er volgens het kabinet alleen gevlogen boven bewoond gebied als er sprake is van een groot maatschappelijk belang (te duiden door de (regio)burgemeester) in combinatie met een operationeel plan waaruit blijkt dat de risico’s tot het minimum zijn beperkt (betrouwbaar systeem, zeer ervaren vliegers, georganiseerd werkend bedrijf).

Cyberspionage

In de notitie kondigt het kabinet verder onder meer een verkenning aan naar gescheiden ict-netwerken en -diensten, waaronder ook een clouddienst, voor publieke en private vitale processen. Doel is om na te gaan of in zulke gescheiden netwerken de privacy en de integriteit van data beter beschermd kunnen worden tegen (ver)storingen en cyberspionage.

Verder wil het kabinet het bewustzijn bij burgers, bedrijven, organisaties en overheden omtrent informatiebeveiliging en privacy blijven versterken, bijvoorbeeld door campagnes zoals Alert Online. Ook zal het kabinet een wetsvoorstel indienen waarin het wederrechtelijk overnemen van gegevens uit een computer en het voorhanden hebben of bekendmaken van niet-openbare digitale gegevens die door een misdrijf zijn verkregen, strafbaar wordt gesteld.

Sensing

In de notitie gaat het kabinet ook in op de vraag hoe de overheid zelf moet omgaan met persoonsgegevens bij de uitoefening van haar taken op het terrein van veiligheid. Zo wil het kabinet dat alle overheidsdiensten die werkzaam zijn op het terrein van veiligheid, zoals de politie en het openbaar ministerie, volgend jaar hun privacybeleid op een voor burgers transparante en eenvoudig toegankelijke wijze kenbaar maken, bijvoorbeeld op hun websites.

Het kabinet zal in 2014 ook met een standpunt komen over ‘sensing’, het waarnemen of verzamelen van informatie door de politie op afstand met behulp van bijvoorbeeld camera’s, richtmicrofoons en warmtezoekers.

iColumbo

In een digitale samenleving wint digitale informatieverzameling enorm aan belang. Een duidelijk voorbeeld van maatschappelijk verantwoord innoveren op dit terrein is volgens het kabinet het spannend klinkende iColumbo. In dit traject wordt op een geavanceerde manier informatie op een zodanige manier verzameld en geanalyseerd dat de gegevensverwerking conform artikel 11 van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) zowel toereikend als niet bovenmatig is. Het betreft hier een dienst binnen het Internet Research Network van de politie waarmee automatisch informatie van internet wordt verzameld, geanalyseerd en op een 'slimme manier' gepresenteerd aan eindgebruikers. Hiermee zien gebruikers per onderzoek de informatie die voor hen interessant is, zonder dat ze handmatig informatie moeten verzamelen en combineren.

iColumbo wordt ontwikkeld vanuit de gedachte dat het toetsbaar en transparant moet zijn wat er binnen deze dienst gebeurt, hoe de resultaten bereikt worden en dat het aan juridische grenzen en voorwaarden voldoet (legal by design). iColumbo is vanaf begin 2013 als bètaversie beschikbaar en wordt volgens het kabinet voortdurend verder ontwikkeld

Kwantumcomputers

Kwantumfysici verwachten op dit moment dat we over vijftien jaar over kwantumcomputers kunnen beschikken. Deze kwantumcomputers zullen een onvoorstelbare rekenkracht hebben en met gemak de data die we tegen die tijd hebben verzameld in een oogwenk kunnen doorzoeken en verwerken op zoek naar patronen, samenhangen en wetmatigheden. Dat is het moment waarop de dataverzameling die nu in volle gang is, zich volgens het kabinet echt zal uitbetalen.

Agenda

De notitie is volgens het kabinet ook bedoeld als een agenda voor een verdere discussie over de gevolgen van de voortschrijdende digitalisering. Dit thema is volgens haar zo dynamisch en complex dat sommige vraagstukken nog verdere 'doordenking' vergen. Zo wil het kabinet samen met partijen van buiten, zoals de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, onder meer kijken naar de gevolgen van nieuwe kwantumcomputers waarmee in de toekomst grote hoeveelheden data kunnen worden onderzocht en de vraag hoe bij het gebruik van big data ervoor wordt gezorgd dat het proces van ‘profiling’ ten behoeve van de veiligheid voldoende transparant is.

In de hierboven samengevatte notitie, die in totaal 20 pagina's telt, worden door het kabinet wel heel veel heikele onderwerpen in één adem genoemd. Zo gooit het issues die spelen rondom cloud computing, big data, drones, kwantumcomputers, sensing, cyberspionage, profiling enzovoorts min of meer op één hoop.

Dat de praktijk van cloud computing weerbarstig is, blijkt bijvoorbeeld uit het commentaar dat we onlangs schreven naar aanleiding van de plannen om een Europese cloud op te zetten. En over drones gesproken: terwijl het kabinet bezig was met het schrijven van de notitie, vlogen er in opdracht van het magazine Quote ongestraft drones boven kapitale villa's in Wassenaar. Het voorbeeld toont aan dat wetgeving vaak mijlenver achterloopt op it-toepassingen die al lang praktijk zijn.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Magazine

BTG in Business - Najaar 2019
Lees de allerlaatste editie

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.