Categorie: 5G

Smart connectivity: 5G of wifi6?

Het zijn twee technieken die voor smart connectivity belangrijk zijn: 5G en wifi6. Sinds kort is 5G in Nederland beschikbaar. Maar het lijkt alsof wifi met wifi6, 5G voorbij is gestreefd. Is dat zo? En wat zijn de recentste ontwikkelingen als je het hebt over smart connectivity?

5G of wifi6: het lijkt op de discussie tussen radio en televisie: toen televisie in opkomst kwam, werd gedacht dat dit het einde was van radio. Maar ondanks alles is radio vandaag de dag nog altijd populair en is televisie in deze coronatijd helemaal opgeleefd. De discussie tussen wifi en mobiele technologie is begonnen in de tijd van 3G. 3G zou twee Mbit/s gaan leveren, in een tijd dat de snelste ADSL-verbindingen thuis slechts 512 kbit/s leverden. Wifi zou daar met een bruto snelheid van 11 Mbit/s (802.11b) ver over heengaan. In werkelijkheid leverde 3G in het begin maar 384 kbit/s en waren wifi-hotspots aangesloten op 256 kbit/s huurlijnen, een dataverbinding die je met steeds meer mensen moest delen.

Datagebruik stijgt snel
De hoeveelheid data die we versturen, blijft elk jaar met 50 tot 100 procent groeien. De afgelopen periode is door het massale thuiswerken de hoeveelheid data met ongeveer 20 procent in één maand gegroeid. Het grootste deel daarvan is over wifi en 4G verstuurd, vervolgens over glasvezelverbindingen naar datacenters en applicatieservers. Vooral videoconferencing en thuisonderwijs heeft voor een enorme belasting van de infrastructuur gezorgd. Iedereen die van plan was om de wifi thuis nog een keer te upgraden, heeft dat waarschijnlijk gelijk in de eerste week proberen te doen.

Wifi & brutosnelheid
Qua datasnelheid heeft de wifi-technologie enorme stappen genomen: van enkele Mbit/s met 802.11b tot meer dan een Gbit/s. De wifi-leveranciers hebben altijd marketing bedreven op basis van brutosnelheden door de lucht. Daarbij is nooit rekening gehouden met protocol en signalering-overhead. De werkelijke snelheid van wifi-verbindingen ligt meestal lager dan 40 procent van de brutosnelheden. Vooral bij veel gebruikers stort de datasnelheid in vanwege protocol-overhead.

Aloha-protocol
Wifi6 maakt gebruik van OFDMA-radiotechnologie, dat ook in 4G en 5G wordt gebruikt. Ook maakt wifi6 gebruik van scheduling: het netwerk wordt bestuurd wie mag zenden en wie ontvangen. Alle wifi-versies hiervoor zijn ongepland: iedereen mag meedoen, zolang je een ander maar niet stoort. Er moet dus altijd ruimte gelaten worden om iemand te laten zenden. Er wordt dan gebruikt gemaakt van het Aloha-protocol (inderdaad, op Hawaï ontwikkeld). Het maximum van de tijd dat gezonden kan worden, ligt daarbij bij ongeveer 37 procent. Er moet namelijk altijd plek zijn voor een ander. Op zich is dat een geweldig principe, maar het is één van de redenen dat er in wifi een groot verschil is tussen de bruto geadverteerde snelheid en de werkelijke snelheid voor de gebruiker. Door verkeer te plannen, kan de datadoorvoer toenemen tot bijna 100 procent van de tijd. Mobiele netwerken zoals 3G, 4G en 5G hebben dit altijd al gedaan.

Backwards compatible
Een groot voordeel van wifi is het feit dat het altijd backwards compatible is gebleven. Printers, streaming devices, thermostaten, elk apparaat waar een wifi chip in zit kan in principe op elk netwerk een verbinding maken. Bij een upgrade van het netwerk hoeft dan niet gelijk ieder device vervangen te worden. Daarnaast zal een nieuw device ook altijd werken op oude netwerken. Helaas zijn de eerste wifi-standaarden zeer veel trager dan modern verkeer, een beetje als een paard en wagen op een doorgaande weg. Daardoor kunnen netwerken veel trager worden dan gewenst. Op Schiphol zijn devices met oude wifi chips niet meer welkom op het netwerk, om te voorkomen dat de snelheid te veel naar beneden wordt getrokken. Bij wifi6E is dit anders, daar wordt een nieuwe frequentieband toegepast. Alleen moderne netwerken en moderne devices kunnen samenwerken. Wifi6 zit bijvoorbeeld al in Apple iPhone 11, Samsung Galaxy S10 en S20-toestellen. Wifi6E-apparaten worden pas vanaf 2021 verwacht.

5G & Dynamic Spectrum Sharing
Dynamic Spectrum Sharing is onderdeel van de nieuwe 5G-standaard. Daarmee kan op een 4G-frequenties ook dynamisch 5G worden toegepast. De 5G-snelheid is niet veel hoger dan wat met 4G kan worden bereikt, maar het zorgt wel voor een gemakkelijke migratie naar 5G. VodafoneZiggo gebruikt dit nu op 1800 MHz. Door een slim technisch ontwerp heeft VodafoneZiggo hiermee heel eenvoudig als eerste 5G landelijke dekking kunnen lanceren.

(Mobiel) bereik 5G & wifi
Eén van de nadelen van 5G is het beperkte bereik binnenshuis. Capaciteit in 5G wordt verwacht op de 3500 MHz band, die vooral in stedelijke gebieden zal worden gebruikt. Deze band heeft echter een korter bereik en komt daarnaast veel moeilijker door ramen en muren. Terwijl we het grootste deel van de tijd binnenshuis verbinding nodig hebben. Wifi biedt indoor natuurlijk voordelen, maar heeft traditioneel problemen met mobiliteit. Met moderne apparatuur en controllers is wifi wel in staat om goed van de ene zender naar de andere te gaan. Thuis is het echter een ander verhaal, wat je als gebruiker snel merkt door als je tijdens een Teams-sessie naar boven loopt.

Niet óf, maar én
Wifi-netwerken zijn een cruciaal onderdeel van moderne IT-infrastructuren. We werken steeds meer met Teams, videoconferenties, Office365 en andere apps uit de cloud. Connectiviteit wordt almaar belangrijker. De hoeveelheid data die door wifi-netwerken wordt getransporteerd, zijn voor mobiele netwerken heel moeilijk af te handelen. Voor laptops op kantoor (stationaire gebruikers) blijft nu en in de toekomst wifi de beste oplossing. Bij gebruikers die veel bewegen zijn mobiele netwerken meestal de betere oplossing. Over roaming tussen wifi en 5G wordt wel nagedacht, maar dat is voor veel mobiele operators op dit moment geen prioriteit. Beide netwerken zullen nog heel lang naast elkaar blijven bestaan.

Private netwerken
Hoe kun je als bedrijf een oplossing vinden voor de lokale communicatie? Een alternatief voor wifi en 5G zijn netwerken op gelicenseerde frequenties zoals private 4G- of 5G-netwerken. Private 4G-netwerken wordt in Nederland nog niet heel veel toegepast, maar meestal wel als missie kritisch netwerk. Private netwerken vragen om specifieke expertise. Deze expertise is bijvoorbeeld aanwezig bij mobiele operators. Het gebeurt daarom regelmatig dat operators gevraagd worden om een privaat netwerk te bouwen en te onderhouden. De Nederlandse operators hebben liever gebruikers op hun publiek netwerk en bouwen geen private netwerken.
Publieke netwerken hebben een beschikbaarheidspercentage van ongeveer 99,9 procent. Bedrijven verwachten van de mobiele verbinding vaak een percentage van 99,999 procent (de beroemde vijf negens). Het verschil daartussen is erg groot en vergt veel additionele investeringen in onder andere redundantie.
Bij een eigen netwerk kun je wel besluiten om op allerlei niveaus de benodigde redundantie aan te leggen en service levels af te stemmen. Op dit moment zijn er helaas nog maar een paar partijen die echt een missiekritisch netwerk kunnen leveren. Toch is de gewenste controle en betrouwbaarheid de reden om een eigen netwerk te bouwen.
De ervaring leert dat een netwerk met meer dan tien zenders en een paar honderd gebruikers al heel snel een project is van een of meerdere tonnen, sterk afhankelijk van de gekozen oplossing. Wifi-netwerken zitten door de hoeveelheid zenders en apparatuur overigens op vergelijkbare bedragen. Goede private netwerken vergen inzet van een behoorlijk projectteam en vergen tijd, geld en mensen. Niet alleen bij de bouw, maar ook bij de dagelijkse operatie en het onderhoud.

Duitse autofabrikant bouwt met 5G-netwerk
In de rustige, moderne fabriekshal van autofabrikant e.Go in het Duitse Aachen zijn sinds een jaar tientallen productiemedewerkers de nieuwste elektrische stadsauto e.Go life aan het assembleren. Het is mensenwerk: hier zie je geen zwiepende, watervlugge robotarmen. En elk stuk gereedschap, tot en met de laatste schroevendraaier, is verbonden met een lokaal 5G-netwerk. De platte karretjes waarop de auto’s van station naar station worden gebracht, rijden zelfstandig, ook via 5G op de bandbreedte van 3,5 GHz. En ook de levering van onderdelen aan elk specifiek voertuig tijdens de assemblage en de autonome eindcontrole van de auto’s verloopt via het netwerk. In de toekomst zullen ook autonome vorkheftrucks en kleine treinen worden gebruikt om materiaal tussen magazijnen en de productiehal te vervoeren. “Om de karren autonoom te laten rijden, heb je een netwerk nodig dat altijd draait”, zegt e.Go vice-president Ernest Debets over de voordelen van 5G. “Je moet veel zekerheid hebben.

Een onderbreking van twee seconden is genoeg om een ongeluk te laten plaatsvinden. Daarnaast hebben we de bandbreedte van 5G nodig om continu onze systemen geüpdatet te houden.”

Ericsson over de kansen van 5G
Peter Goeijers (Ericsson) is ervan overtuigd dat 5G een boost gaat geven aan Internet of Things. “Steeds meer bedrijfsprocessen worden geautomatiseerd Covid-19 heeft ons geleerd dat we te afhankelijk zijn geworden van productie in bijvoorbeeld Azië. Hierdoor zal 5G een belangrijke rol kunnen spelen voor flexibele lokale productie bedrijven.” Ook bij missiekritische bedrijven is het reëel dat 5G belangrijk wordt. Goeijers: “Gezien de huidige problemen met C2000 is te verwachten dat 5G een grote rol in de zwaailicht sector gaat spelen.”

De introductie van 5G gaat in Nederland wat trager dan in bijvoorbeeld Duitsland. Goeijers: “Daar is de licentieveiling afgerond. In de industrie zie daar veel initiatieven ontstaan. BMW, Audi, Daimler als voorbeeld staan voor de opgave om de automobieltransitie (elektrische auto’s) in te gaan. Nieuwe en meer flexibele productie-omgevingen gaan hierbij een grote rol spelen.

Op het gebied van kas- en tuinbouw is Nederland één van de grootste van de wereld. Onze tomaten worden overal naar toe geëxporteerd. Goeijers: Het is steeds lastiger gekwalificeerd personeel te vinden (seizoensarbeiders). Deze sector ontkomt er niet aan om te innoveren. Robots met daarop HD-camera’s gaan door de kas rijden. Dan is een snelle en betrouwbare draadloze verbinding nodig. Alle data zal met behulp van AI artificial intelligence en machine learning geanalyseerd moet worden. Pas dan weet de teler of zijn kas gezond is en kan eventueel actie ondernemen.

Voor meer info kun je terecht op de Ericsson.com en rechtstreeks:
www.ericsson.com/en/5g/5g-for-business

Schiphol met eigen LoRa-netwerk
Schiphol heeft haar eigen IoT-netwerk dit voorjaar uitgerold op de luchthaven. Het netwerk biedt dekking in alle publieke gebieden zoals aankomst- en vertrekhallen, lounges, pieren en Schiphol Plaza en in niet-publieke gebieden zoals de bagagekelders en de platformen. Door het grotere bereik en het lagere stroomverbruik ten opzichte van wifi, is het netwerk uitermate geschikt om slimme sensoren te ontsluiten en data over lange afstanden te versturen. De informatie van deze sensoren geeft Schiphol realtime inzichten en is tevens aangelegd voor andere organisaties die op Schiphol met Internet of Things aan de slag willen. MCS heeft Schiphol geadviseerd en begeleid bij het uitrollen van dit eigen private LoRa-netwerk op de hele luchthaven. De eerste toepassing is de mogelijkheid voor de reiziger om realtime feedback te geven over hun ervaring met de toiletfaciliteiten. In de eerste maand kwamen er ruim 550.000 reacties binnen. Op basis van de realtime-informatie kunnen schoonmaakpartijen proactief op verstoringen of vervuiling acteren.

Smart connectivity-expert Arcadis
Martin Standaart, senior consultant bij Arcadis, is dagelijks betrokken bij tal van smart connectivity-projecten. De komst van 5G zal volgens hem een verdere verwevenheid gaan vormen tussen zakelijk- en privégebruik. En veel hangt af van welke nieuwe applicaties er beschikbaar komen. Standaart: “Zit daar ook weer een killer app tussen als sms of messaging-diensten als Whatsapp.”

Standaart verwacht dat het begin nog niet te veel zal veranderen voor de zakelijke markt.

“Videobellen en collaboration tools via mobiel zullen nog populairder worden dan nu al door de coronacrisis. Virtual reality voor toepassingen in de bouw of vergunningsaanvragen kunnen populair worden, al is de vraag of dat niet makkelijker kan via wifi en vastnet. En daarbij, veel nieuwe diensten kunnen pas echt doorbreken als de 5G-aanbieders een goede landelijke dekking kunnen garanderen.”

Ook het toepassen van 5G voor missiekritische diensten waarbij gevaar ontstaat bij uitval van de telecom, zal nog op zich laten wachten. “Denk aan C2000 en GSM-R, die recent nog upgrades hebben gehad. Tegen de tijd dat die systemen vervangen moeten worden, zijn we mogelijk al met 6G bezig. Voor iets minder kritische communicatie voor industrie of logistiek zal 5G wel een rol gaan spelen, maar dan in een private netwerk. Datzelfde geldt voor wifi 6, die daarnaast ook als afvanger voor 5G in gebouwen ingezet kan worden. Afhankelijk van de abonnementsvormen voor 5G.

Koning & Hartman bereidt zich voor op 5G
“De komst van 5G brengt ons natuurlijk hogere snelheden, maar belangrijker nog is meer zekerheid van een snelle response”, zegt Mark Gerritsen, sales director bij Koning & Hartman. “Daarmee verhoog je de betrouwbaarheid, met name in het bereik van ‘dingen’ of ‘machines’ die met elkaar communiceren. Wanneer je op een kruispunt auto’s, fietsen en stoplichten met elkaar laat communiceren kun je bijvoorbeeld de doorstroom steeds beter sturen. Dit vraag dan wel directe beslissingen op basis van artificial intelligence gebaseerd op realtime data vanuit de sensoren.”

Met name industriële klanten realiseren zich steeds meer wat 5G voor ze kan betekenen. Koning & Hartman krijgt steeds meer vragen vanuit die markt. Gerritsen: “Denk aan de autofabrikanten uit het voorbeeld in dit verhaal. Wij verwachten dat deze behoefte de komende jaren sterk zal groeien en dat het realiseren van diensten over dit netwerk voor veel organisaties nieuwe businessmodellen kan en zal opleveren. Koning & Hartman bereid zich daar vanzelfsprekend op voor en werkt met meerdere klanten aan de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten.”

5G zal ook invloed hebben op private netwerken, verwacht Gerriten: “Private LTE-netwerken zijn nu voornamelijk standalone netwerken. Deze netwerken worden zo veel mogelijk geïsoleerd van publieke mobiele netwerken wegens security redenen. Er is vaak een behoefte om data lokaal te houden en om de beschikbaarheid van het netwerk te kunnen garanderen. Wij verwachten dat private netwerken, of dat nu 4G of 5G techniek is, steeds meer gaan samenvloeien en elkaar gaan complementeren in de toekomst. De techniek die wordt toegepast in private cellulaire netwerken zal geleidelijk veranderen van LTE (4G) naar NR (5G).”

Mobiel dataverbruik doorbreekt grens van 200 miljard MB

mobiel abonnement

Het mobiele dataverbruik via 4G-verbindingen is in het eerste kwartaal 2020 voor het eerst boven de 200 miljard MB uitgekomen. Via 3G- en 4G-netwerken is in totaal 214 miljard MB verbruikt, 34,5% meer dan de 159 miljard MB die in Q1 2019 werd verbruikt.

Dit blijkt uit de Telecommonitor over het eerste kwartaal van 2020 die de Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceert. Uit de cijfers is niet af te leiden welk deel van deze stijging gerelateerd is aan de maatregelen die eind Q1 zijn genomen in verband met de coronacrisis. Door deze maatregelen werkten meer mensen thuis en bleven Nederlanders vaker thuis.

Stijging van mobiel bellen en bellen via breedband
Uit de Telecommonitor blijkt ook dat mobiel bellen en bellen via breedband in het eerste kwartaal is gestegen ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Dit is opvallend, aangezien het aantal belminuten voorheen juist afnam. Het grootste deel van deze stijging is toe te schrijven aan telefoontjes binnen Nederland, met name van een vaste lijn naar mobiel.

Het aantal mobiele aansluitingen in Nederland komt uit op 20.257.000, een stijging van 4% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2019. Bellen via traditionele telefonie zoals ISDN en PSTN liep terug van grofweg 430 miljoen minuten in Q1 2019 naar 340 miljoen in Q1 2020. Dit komt neer op een daling van 21%. Ook het aantal sms'jes is teruggelopen; in het eerste kwartaal van 2020 zijn 10% minder sms-berichten verstuurd dan in Q1 2019.

M2M-toepassingen
Ook het aantal machine-to-machine (M2M) toepassingen stijgt. Denk hierbij aan auto's of apparaten zoals rookmelders, alarmsystemen en slimme energiemeters die via een internetaansluiting informatie uitwisselen met digitale systemen van beheerders. Het aantal M2M-aansluitingen is met 35% gestegen tot 7 miljoen stuks.

7,45 miljoen huishoudens zijn in Nederland aangesloten op internet. 47% maakt hierbij gebruik van de kabel, 34% van koperverbindingen en 19% van glasvezel. Bijna de helft beschikt over een internetverbinding van 100 Mbps of hoger. 3,35 miljoen huishoudens zijn aangesloten op glasvezelnetwerken, waarvan 1,4 miljoen huishoudens glasvezeldiensten afnemen.

Vast-mobiel bundels
Steeds meer consumenten maken gebruik van bundels die een mobiel abonnement combineren met een vast abonnement. Denk hierbij aan een combinatie van telefonie, televisie of internet met mobiel. Het aantal vast-mobiel bundels is met 8% gestegen van 2,56 miljoen in Q1 2019 tot 2,76 miljoen stuks in Q1 2020.

Wat betreft marktaandeel in mobiele aansluitingen bezitten de drie grote providers in Nederland ieder 20 tot 30% marktaandeel. Als we kijken naar mobiel dataverbruik is T-Mobile goed voor de helft van alle data. Het marktaandeel van KPN ligt hierbij op 20 tot 25% en dat van VodafoneZiggo op 15 tot 20%. VodafoneZiggo is op de markt voor breedbandinternet de grootste spelers met 45 tot 50 marktaandeel, gevolgd door KPN met 40 tot 45%. T-Mobile bezit 10 tot 15% van de markt en Delta Fiber Nederland minder dan 5%.

'Voorwaarde voor innovatie en productiviteit'
"Internet is een belangrijke voorwaarde voor innovatie en productiviteit. Zo maken niet alleen bedrijven en consumenten gebruik van internet, maar ook steeds meer machine-to-machine toepassingen. Het stijgende mobiele dataverbruik laat het belang zien van de omarming van nieuwe innovatieve technologieën. Denk hierbij aan 5G-technologie, dat hogere datasnelheden en lagere latenties mogelijk maakt", zegt Petra Claessen, directeur BTG/TGG.

TNO lanceert volwaardig 5G-testnetwerk

5G

TNO lanceert één van de eerste volwaardige 5G-testnetwerken van Europa. Het netwerk biedt meer mogelijkheden dan commerciële 5G-netwerken die op dit moment beschikbaar zijn. TNO kan in de faciliteit innovatieambities van de telecomindustrie en andere sectoren ondersteunen met behulp van 5G en andere toekomstige generaties netwerktechnologie.

Het 5G-netwerk maakt het mogelijk toepassingen te testen als augmented reality (AR), virtual reality (VR), snelle videoverbindingen, zelfrijdende auto's en drones voor industriële toepassingen. Dankzij een officiële Nederlandse testlicentie kan het netwerk nu al gebruik maken van de 3,5 GHz-band. Het testnetwerk haalt hierdoor tien keer de snelheid van 4G-netwerken en heeft een latentie van slechts 10ms.

'Commercieel beschikbare technieken voorblijven'
"De hoge prestaties en geavanceerde mogelijkheden van dit netwerk stellen TNO in staat om de innovatieambities van de telecom-industrie en andere marktsectoren maximaal te ondersteunen. Door onze partners nu al in staat te stellen te werken met experimentele toekomstige netwerktechnologie, kunnen zij commercieel beschikbare technieken een stap voor blijven", zegt Jose Almodovar, TNO senior R&D-consultant en 3GPP SA1-voorzitter.

Het testnetwerk is een volwaardig 5G-netwerk; alle individuele onderdelen van het netwerk ondersteunen 5G. Dit in tegenstelling tot huidige commercieel beschikbare 5G-netwerken, die een combinatie van 4G- en 5G-componenten bevatten. Het netwerk van TNO combineert 5G radio met een cloud-native open 5G core-netwerk. Het 5G core-netwerk is gebaseerd op Fraunhofer's Open5GCore, dat draait in door Kubernetes georkestreerde containers op TNO's cloudplatform. In combinatie met 5G-basisstations van Ericsson biedt het platform connectiviteit met mobiele apparaten die 5G Standalone ondersteunen.

Experimenteren met geavanceerde 5G-functies
"Een uniek aspect van ons 5G-testnetwerk is de multi-vendor interoperabiliteit en het aanpassingsvermogen van het testnetwerk. Het netwerk biedt ons vele mogelijkheden voor het configureren van- en werken met een 5G-architectuur in de cloud. Het is daarmee een uitstekende basis voor experimenten die gebruik maken van geavanceerde 5G-functies zoals slicing, network exposure en edge computing. Onze faciliteit is uniek in Nederland. Het maakt TNO één van de weinige organisaties in Europa die over deze opzet en testmogelijkheid beschikt", zegt Iko Keesmaat, hoofd van het 5G-testnetwerk van TNO.

De komende maanden staan pilots met telecom- en sectorpartners in Nederland op de planning. "Een van de voordelen van ons testnetwerk is dat het snel op elke locatie kan worden ingezet. Toegang tot de broncode maakt het hierbij mogelijk snel aanpassingen en innovaties op de applicaties uit te voeren. We voegen daarmee voortdurend nieuwe functionaliteiten toe om in te kunnen spelen op vragen van onze partners in verschillende sectoren. Zo worden er momenteel pilots gepland voor de gezondheidszorg, voor de industrie, rondom mobiliteit en voor de mediasector. Deze pilots zouden simpelweg niet mogelijk zijn zonder ons open, flexibele en geavanceerde 5G-testnetwerk ", zegt Adrian Pais, hoofd van TNO's 5Groningen programma.

Innovaties ondersteunen
Het uiteindelijke doel is partners te ondersteunen bij het innovaties op het gebied van 5G en andere toekomstige generaties netwerktechnologie. "We doen dit door onze kennis, ervaring, technische middelen en een sterk ecosysteem aan te bieden aan zowel de telecom-industrie als de andere geïnteresseerde marktsectoren", zegt Adrian Pais. Ondernemers, bedrijven en organisaties die geïnteresseerd zijn in samenwerking kunnen contact opnemen met TNO.

"5G-technologie is een belangrijke ontwikkeling die grote kansen biedt voor zowel solutions providers als eindgebruikers. Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) is dan ook blij met het testnetwerk van TNO, dat innovatie op dit vlak ondersteunt. Doordat partners van TNO nu al met experimentele toekomstige netwerktechnologie en geavanceerde 5G-functies aan de slag kunnen, blijven zij op dit gebied voorlopen. Iets waarvan zowel solutions providers als eindgebruikers profiteren", zegt Petra Claessen, directeur BTG/TGG.

Veiling 5G-frequenties van start

De veiling van frequenties voor snelle mobiele communicatie is gestart. De afgelopen periode heeft het Agentschap Telecom de aanvragen van marktpartijen beoordeeld en aan de aanvragers bekend gemaakt of ze wel óf niet zijn toegelaten. Ter voorbereiding op de veiling worden deelnemers optimaal gefaciliteerd als het gaat om kennis van en ervaring met de digitale veiling-methodiek. Naar verwachting worden de vergunningen in de zomerperiode verstrekt.

Nederlandse bedrijven en consumenten hebben een grote behoefte aan snelle en betrouwbare mobiele communicatie. Met de veiling van daarvoor benodigde frequenties, specifiek 700 MHz, 1400 MHz en 2100 MHz, wordt ruimte beschikbaar gemaakt om aan de nog altijd groeiende datavraag te voldoen. Tegelijkertijd wordt hiermee een solide basis gelegd voor toekomstige digitale innovaties op het gebied van zorg, landbouw en mobiliteit. Een deel van de te veilen frequentieruimte is geschikt voor 5G. Net als andere netwerken moet 5G in Nederland aan strenge internationale normen voldoen. Het Agentschap Telecom meet op meerdere plekken of aan de blootstellingslimieten voldaan wordt.

Bij de veiling, die via een elektronisch veilingsysteem plaatsvindt, worden maatregelen genomen om te zorgen dat deelnemende marktpartijen over maximaal 40% van het totaal aan beschikbare frequenties kunnen beschikken. Hierdoor heeft Nederland ook in de toekomst minimaal drie aanbieders van snelle mobiele communicatie. Deze zogeheten concurrentie-borging op de telecommarkt zorgt óók in de toekomst voor voldoende kwaliteit, innovatie en redelijke prijzen voor consumenten en bedrijven. Na afloop van de multibandveiling worden de winnende partijen en biedingen bekend gemaakt, aldus het Agentschap Telecom.

“Deze veiling is voor veel aangesloten BTG-leden en partners van groot belang. BTG heeft vanuit haar lobby-functie in gesprekken met het ministerie van Economische Zaken & Klimaat en Agentschap Telecom, de belangen van de leden behartigd ten aanzien van deze veiling”, aldus Petra Claessen, Directeur BTG/TGG.

Negen op de tien gemeenten ziet zorgen over 5G-technologie

5G-verbinding

Bijna 90 procent van de Nederlandse gemeenten krijgt te maken met zorgen over gezondheidsrisico's verbonden aan 5G-technologie. Het gaat hierbij om brieven en e-mails van bezorgde inwoners, maar ook om anti-5G-bewegingen die gemeenten aanschrijven.

Dit blijkt uit een inventarisatie van de NOS bij alle Nederlandse gemeenten. Ongeveer een derde reageerde op de vragen. Over de komst van 5G-technologie is de laatste tijd relatief veel onrust. Zo vonden brandstichtingen plaats bij zendmasten. De Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) vermoedt dat dit een extremistisch protest is tegen de komst van 5G. Ook stapte Stichting Stop5GNL eerder zonder succes naar de rechter om de uitrol van 5G-netwerken te stoppen. Deze stichting distantieert zich overigens nadrukkelijk van de brandstichtingen.

Nationale discussie
Uit de inventarisatie van de NOS blijkt dat 87 procent van de gemeenten zorgen rondom van de komst van 5G ervaart. "Het is heel merkwaardig dat gemeenten eigen argumentatie moeten organiseren om een nationale discussie te beslechten", zegt wethouder Theo Meskers van de gemeente Hollands Kroon tegen de NOS. Meskers spreekt namens de grote plattelandsgemeenten in Nederland en gemeenten in de kop van Noord-Holland, waaronder Alkmaar en Den Helder. Meskers: "Als je de discussie wilt voeren over de gezondheidsrisico's rond 5G, dan heb je een partij nodig met gezag." De wethouder ziet hier dan ook een taak voor het Rijk weggelegd.

58 procent van de gemeenten heeft behoefte aan meer voorlichting over 5G-technologie. Voorbeelden zijn de gemeenten Rotterdam en Amsterdam, die meer behoefte hebben aan communicatie door de landelijke overheid. Sint-Michielsgestel pleit voor een brede maatschappelijke discussie met het oog op de ontstane onrust over 5G. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zegt zich te herkennen in de uitkomsten van de inventarisatie.

Het ministerie van Economische Zaken wijst in een reactie erop dat de toegenomen behoefte aan voorlichting vanuit gemeenten afgelopen najaar bekend is geworden. Op basis hiervan is actie ondernomen. Zo zijn vorig jaar met gemeenten regiobijeenkomsten georganiseerd over 5G. Ook intensiveerde het ministerie zijn communicatie over 5G, onder meer via social media.

Twitter plaatst waarschuwingen bij content die 5G aan COVID-19 koppelt

5G

Twitter gaat posts die een link leggen tussen 5G-technologie en COVID-19 voorzien van een waarschuwing. De waarschuwing is bedoeld om mensen erop te wijzen dat er geen bewijs is voor een dergelijk verband.

Het bedrijf bevestigt de introductie van de waarschuwing in een reactie aan Business Insider. Al langer gaan er geruchten dat 5G-technologie en COVID-19 verband houden. Ondanks dat voor een dergelijk verband geen bewijsmateriaal voor is, gaat het om een hardnekkig gerucht. Zo vermoedt de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) dat de recente branden bij Nederlandse zendmasten een extremistisch protest zijn tegen de komst van 5G-technologie.

Twitter nam de afgelopen tijd meer maatregelen tegen misleidende content en informatie die op haar platform wordt verspreid. Zo haalde het bedrijf onlangs nog de woede van de Amerikaanse president Donald Trump op de hals door een aantal tweets van de president van een waarschuwing te voorzien.

Veiling 5G-licenties start op 29 juni

De aangekondigde veiling van 5G-licenties gaat op 29 juni van start. Dit heeft het Agentschap Telecom bekendgemaakt. Tijdens deze veiling worden meerdere frequenties voor mobiele communicatie, waaronder die voor 5G, verdeeld.

Voor de veiling zijn in ieder geval de drie grote mobiele aanbieders, KPN, Vodafone en T-Mobile, aangenomen. De afgelopen periode heeft het Agentschap Telecom de aanvragen van marktpartijen beoordeeld en aan de aanvragers bekend gemaakt of ze wel of niet zijn toegelaten. Ter voorbereiding op de veiling worden deelnemers optimaal gefaciliteerd als het gaat om kennis van en ervaring met de digitale veiling-methodiek. Naar verwachting worden de vergunningen in de zomerperiode verstrekt.

Verschillende frequenties

Met de veiling van daarvoor benodigde frequenties, speciaal die in de 700 MHz, 1400 MHz en 2100 MHz, wordt ruimte beschikbaar gemaakt om aan de nog altijd groeiende datavraag te voldoen. Tegelijkertijd wordt hiermee volgens het Agentschap Telecom een solide basis gelegd voor toekomstige digitale innovaties op het gebied van zorg, landbouw en mobiliteit. Een deel van de nu te veilen frequentieruimte is geschikt voor 5G.

Veiling

Bij de veiling, die via een elektronisch veilingsysteem plaatsvindt, worden maatregelen genomen om te zorgen dat deelnemende marktpartijen over maximaal 40 procent van het totaal aan beschikbare frequenties kunnen beschikken. Hierdoor heeft Nederland ook in de toekomst minimaal drie aanbieders van snelle mobiele communicatie. Deze zogeheten concurrentie-borging op de telecommarkt zorgt ook in de toekomst voor voldoende kwaliteit, innovatie en redelijke prijzen voor consumenten en bedrijven. Na afloop van de veiling worden de winnende partijen en biedingen bekend gemaakt.

KPN en T-Mobile nemen bij uitrol 5G andere route dan Vodafone

T-Mobile en KPN zullen niet de route van Vodafone volgen bij de uitrol van 5G, laten beide operators aan Telecompaper weten. KPN stelt bewust voor een andere route te kiezen waarbij nog te veilen spectrum gebruikt wordt. T-Mobile wil een toegewijde frequentieband gebruiken. Vodafone lanceerde eerder deze week 5G en maakt daarbij gebruikt van bestaande frequenties die voor 4G worden gebruikt.

De Multibandveiling, waarbij licenties voor blokken spectrum geveild worden om in te zetten voor 5G, vindt naar verwachting begin juni plaats. Vodafone biedt echter al sinds 28 april 5G aan in ruim de helft van Nederland en het zal vanaf eind juli heel Nederland daarmee bedienen. Vodafone gebruikt bestaande 1800 MHz-spectrumbanden die nu voor 4G worden ingezet. Met behulp van de technologie Dynamic Spectrum Sharing (DSS) van leverancier Ericsson kan Vodafone het bestaande 1.800 MHz-spectrum verdelen tussen 4G en 5G.

T-Mobile: rekening houden met ongekende groei dataverkeer

T-Mobile beloofde in het kader van de fusie met Tele2 Nederland vorig jaar onder meer dat de operator als eerste een (landelijk dekkend) 5G-netwerk zou aanbieden. Voor nu lijkt de operator echter te willen gaan voor volledigheid in plaats van snelheid. T-Mobile laat aan Telecompaper weten de lat voor het 5G-netwerk nog hoger te leggen dan bij het 4G-netwerk en wijst er subtiel op dat dit mobiele netwerk al diverse malen als beste uit de bus kwam bij onderzoeken. "Voor ons 5G-netwerk leggen we die lat net zo hoog, zo niet nog hoger. Voor ons betekent een state-of-the-art 5G-netwerk dat het landelijk dekkend is en er een toegewijde band beschikbaar is voor 5G, zodat nieuwe 5G-klanten de optimale kwaliteit krijgen zonder dat dit ten koste gaat van de dienstverlening aan bestaande 4G-klanten."

Dat betekent voor 5G ook dat T-Mobile niet nu al 4G-spectrum inzet voor 5G, mede vanwege de verwachte groei van dataverkeer, stelt T-Mobile. "Bovendien moet het netwerk een ongekende capaciteit hebben om het dataverkeer van miljoenen klanten te faciliteren en de verwachting is dat deze exponentieel zal blijven groeien."

Het mobiele netwerk van T-Mobile Nederland kwam vorig jaar augustus voor het derde jaar op rij als snelste uit de testen van Ookla. De score van 70,79 van T-Mobile wordt door Vodafone en KPN gevolgd met scores die dicht bij elkaar liggen: respectievelijk 48,57 en 47,99. In april 2019 won T-Mobile de netwerktest van P3 Communications. KPN eindigt nipt voor Vodafone.

KPN: groei 4G en 5G in goede banen leiden

KPN geeft aan bekend te zijn met de optie om voorafgaand aan de veiling al 4G-spectrum te delen voor 5G. KPN kiest volgens Telecompaper echter bewust voor een andere route naar 5G door gebruik te maken van nog te veilen spectrum. "Waar 4G een revolutie was, is 5G veel meer een evolutie die zich stapsgewijs zal ontwikkelen”, aldus KPN dat zegt dat de toegevoegde waarde van 5G voor klanten en leidend is in de aanpak.

KPN begon in november 2019 met de modernisering van het mobiele netwerk, waarbij apparatuur van Huawei is ingezet. KPN wil de huidige apparatuur in heel Nederland vervangen, om de groei van 4G in goede banen te leiden en om 5G te kunnen lanceren. Per mobiele site wordt alle apparatuur vervangen met antennes, radio’s, baseband en voeding/noodstroom. Veel sites zijn in 2013 en 2014 neergezet voor de landelijke uitrol van 4G. Deze apparatuur is echter nog niet 5G-ready en moest dus sowieso worden vervangen.

VodafoneZiggo start uitrol 5g in Nederland

VodafoneZiggo start met de uitrol van 5g in Nederland. Dat meldt het bedrijf in een bericht op de eigen website. Het netwerk is op dit moment in meer dan de helft van Nederland te gebruiken. De provider wil eind juli in heel Nederland een 5g-dekking hebben. Momenteel biedt VodafoneZiggo 5g wel aan op dezelfde frequentiebanden als 4g.

Vodafone-klanten moeten naast een compatibel toestel ook 5g in hun abonnement hebben, schrijft het bedrijf. Dat zijn voorlopig alleen de Red en Red Pro-abonnementen. Vodafone zet de dekking op dinsdag aan in 'ruim de helft van Nederland', al zegt het bedrijf niet waar die dekking precies ligt. In de komende weken wordt 5g ook in de rest van het land geactiveerd. De provider wil eind juli overal in Nederland dekking hebben.

VodafoneZiggo gebruikt bestaande 4g-banden

VodafoneZiggo gebruikt de bestaande 4g-banden voor het nieuwe netwerk. Het is niet bekend of dat 1800, 2100 of 2600MHz is, of een combinatie van al die banden; verschillende 5g-telefoons ondersteunen die frequenties. De nieuwe frequentiebanden 700 en 1400MHz komen pas na de veiling van dit voorjaar beschikbaar, de 3,5GHz-band volgt pas over een paar jaar. VodafoneZiggo maakt gebruik van Dynamic Spectrum Sharing om op een zendmast één frequentieband twee netwerktechnieken te ondersteunen. Gebruikers die buiten de 5g-dekking vallen, schakelen daardoor automatisch terug naar 4g.

Tien procent snelheidsverhoging

De beloofde snelheidsverhoging is zo'n tien procent ten opzichte van het huidige 4g. Op termijn moet dat oplopen naar maximaal 1Gbit/s en een latency van 20 milliseconden, maar dat is pas als de nieuwe 5g-frequenties uit de veiling in werking treden.

5G – Verbonden met de toekomst

Op woensdag 22 april vond het BTG Knowledge Café plaats met Peter Rake (5Groningen) en Jurjen Veldhuizen (Huawei) over de ontwikkeling en adoptie van 5G in Nederland, gemodereerd door Danny Frietman.

Het belang van een digitaal verbonden infrastructuur voor een gezonde maatschappij en economie is nog nooit zo duidelijk geweest als tijdens deze Corona pandemie. 5G is de basis voor nieuwe vormen van performance en efficiency, nieuwe gebruikerservaringen en het verbinden van nieuwe industrieën.

Jurjen Veldhuizen van Huawei was de eerste spreker en hij gaf de deelnemers een laatste inzicht in de stand van 5G in de wereld, de kansen die er liggen en ook de uitdagingen. Vooral de inzichten in adoptie per land en de veilingen kwamen nadrukkelijk aan bod. Peter Rake gaf vernieuwde inzichten in de wijze waarop het 5G fieldlab in Groningen progressie maakt. De interactieve sessie duurde meer dan een uur en met ruim 100 actieve deelnemers werd de relevantie van deze online kennissessie aangetoond.

Dat blijkt ook uit de berichtgeving van vandaag waarin VodafoneZiggo aankondigt 5G te activeren in ruim de helft van Nederland.

Interessante links:

200422 Powerpoint BTG KC 5G

https://www.gsma.com/publicpolicy/resources/realising-5gs-full-potential-setting-policies-for-success

https://www.vodafoneziggo.nl/nieuws/vodafone-start-met-5g-nederland/